BA MỐI TÌNH

Câu chuyện này chẳng biết vui hay buồn. Đôi khi bi kịch của người này lại là hài kịch của người kia. Riêng tôi, tôi thấy chuyện này cũng ngồ ngộ nên kể ra đây.

Trước hết, tôi xin kể về tôi hồi còn nhỏ để nói được sự liên hệ với những nhân vật chính trong chuyện.
Sau năm 1954, gia đinh tôi di cư vào Nam. Bao nhiêu tài sản, của cải dành dụm trong chín năm (kể từ ngày cách mạng tháng tám 1945) của bố mẹ tôi tiêu tán hết. Nên khi ra đi chỉ còn mỗi người một tay nải làm hành trang. Gia đình tôi thuê một cái nhà ở ngay đường Sương Nguyệt Ánh. Nói đến tên đường này người ta mường tượng đến những căn vi la tuyệt đẹp. Đúng thật, nhà chúng tôi cũng cư ngụ trong một vi la. Nhưng vi la ấy được cắt ra, cắt dọc theo bờ tường vào khoảng 10 căn nhà nhỏ. Người chủ ở căn nhà chính. Còn 10 căn nhà nhỏ tạm lập cho những người Bắc di cư như gia đình chúng tôi thuê. Nhà tôi là một nhà gỗ lợp tôn. Nên chi, ngày nóng thì nóng như thiêu như đốt.

Mồ hôi nhỏ giọt như mưa ruộng cầy (ca dao)

Nực cười nhất là cả 10 gia đình như thế, mà chỉ có mỗi một cầu tiêu duy nhất. Cho nên, mỗi sáng ra, khi được sung sướng ngồi trong nhà cầu, nhìn bên ngoài thấy cảnh người xếp hàng với bộ mặt:

Khi vò chín khúc, khi chau đôi mày (Kiều)

thật là buồn cười và thương hại nữa.

Gia đình tôi quen với gia đình Thu ở cùng một con đường đó. Nhưng bố mẹ Thu làm thầu khoán nên giàu có hơn nhiều. Mẹ Thu lại đẹp và sang cả. Mỗi lần bà bước vào nhà tôi luôn miệng kêu “nóng quá, nóng quá”. Nhưng tôi lại nhìn thấy ở Bà toát ra một sự thanh thoát, mát mẻ lạ thường. Tôi với Thu rất thân nhau vì tính tình cùng trẻ nít và…biếng học.
Hồi đi học đệ Lục, đệ Ngũ Trưng Vương sở dĩ tôi không bị đội sổ có lẽ vì nhanh trí và thông minh đôi chút. Bài gì học ngay tại lớp là thuộc và được điểm cao. Bài toán nào cũng giải được. Còn bài gì đem về nhà làm là … sổ toẹt. Chỉ vì có bao giờ giở đến sách vở ở nhà đâu. Hai đứa tôi tối ngày đi hái trộm, leo cây ở trong chính vi la nhà tôi. Rồi đến giờ đi học, tôi vội vã khoác chiếc áo dài lụng thụng của các chị để lại với chiếc quần cháo lòng sẵn có…là đi học liền. Chưa kể mục vừa đi, vừa kề cà cùng với các chị của Thu nên ngày nào cũng phải…chạy cho kịp trống vào lớp.
Đến năm đệ Tứ vì ý thức được mảnh bằng trung học đệ nhất cấp là quan trọng, nên tôi tu tỉnh lại, chăm chỉ học hành. Tôi còn nhớ năm đó tôi rủ các bạn cùng lớp đến học hè ngay trong nhà tôi do các anh tôi giảng dạy. Thật là cảnh “lá lành đùm lá rách”, “lá rách đùm lá tả tơi”.
Vì thương mến tôi, nên các bạn không quản giầu nghèo đã đến học rất đông. Lớp học là chiếc gáp xép với mái tôn nóng rực người. Bàn học là những thùng táo lượm ngoài chợ.

Năm đó tôi học Tứ B3. Tôi nhớ cô bạn thân ngồi cùng bàn là Thanh, người bạn nhỏ bé ngồi trong cùng. Ly làm trưởng lớp, Thúy và Kim có vẻ người lớn chả thèm nói chuyện với tôi. Quả nhiên sau năm đó Kim lấy chồng bỏ cuộc chơi.

Sang đến năm đệ Tam thì thôi khỏi nói. Chúng tôi phá như giặc. Câu “Nhất quỷ nhì ma, thứ ba học trò” thật không sai.

Đến năm đệ Nhị các chị đã có mòi trổ mã và đã có nhiều anh trồng cây si bên Sở Thú, đối diện với trường. Những bài hát tình, những câu thơ yêu đương đã được truyền tay nhau.

Anh theo Ngọ về, đường mưa nho nhỏ …

Hay

Anh muốn làm cái đuôi em đó …

Và năm đó cũng có rất nhiều chị sang ngang bỏ bến đò.

Năm đệ Nhị tôi qua trường Gia Long học. Vì là năm thi, khó nhất, nên tôi hoàn toàn “tu học”, không để ý gì đến thế thái nhân tình.

Cuối hè tôi thi đỗ, và trở về Trưng Vương học năm đệ nhất ban Toán. Lúc đó, không hiểu sao Bà Hiệu Trưởng Tăng Xuân An cổ điển của chúng tôi lại nhận mấy nam giáo sư trẻ vào dạy mấy môn như Toán, Lý Hóa, Triết, Vạn Vật …
Trước đây Bà rất kỵ vì sợ các giáo sư trẻ tài cao, đẹp trai, dễ “hớp hồn” các nữ sinh non trẻ của Bà. Mà đúng thế, các nam giáo sư thường là “thần tượng” của các nàng thời đó. Nên những màn yêu thầm, nhớ trộm của các nàng không phải không xảy ra.
Rồi bỗng nhiên có tin đồn ầm lên rằng một người bạn của tôi có diễm phúc lọt vào mắt xanh của một vị giáo sư và được gia đình nhà trai đi hỏi cưới.
Tin vui đi nhanh và…tin dữ đi sau. Tôi được biết chị bạn tôi đã bị Bà Hiệu Trưởng gọi lên chất vấn.Chị Vân trả lời đó là do gia đình định đoạt, chị không biết. Và chị nói cũng phải chờ cho đậu xong tú tài II, ra khỏi trường mới làm đám cưới. Chị không phạm nội quy gì cả. Có lẽ thấy có lý, nên Bà Hiệu Trưởng đành bỏ qua. Chị Vân lúc đó rất xinh đẹp tươi tắn nhưng không giàu có lắm dù là con một gia đình danh giá. Thấy chàng giáo sư trẻ đẹp, tuy không nói ra nhưng chắc chị cũng rung động. Nên chị được nhà trai đến hỏi, cha mẹ thuận tình, chị ưng ngay. Địa vị của chị được biết bao bạn bè thèm muốn. Riêng chị, chị tâm sự rằng muốn lấy chồng để tiếp tục học lên đại học vì gia đình không mấy khá giả. Vị giáo sư này rất nổi tiếng dạy hay, dạy tư nhiều, nên kiếm tiền rất bộn. Không ngờ, khi cưới xong, chồng chị phải động viên. Cả một tương lai cơ nghiệp xụp đổ tan tành. Chị nhẫn nhục sống bên nhà chồng sanh con đều đều những bốn đứa. Tuy khó khăn song chị cũng cố gắng để con ở nhà cho mẹ chồng nuôi rồi vừa đi làm vừa đi học lấy mảnh bằng cử nhân luật khoa.

Phần tôi, vẫn chỉ là một con bé con khờ khạo nhất về đường tình. Bởi vì gia đình tôi rất cổ điển, khe khắt trong việc trai gái. Tôi còn nhớ, lúc độ 13 tuổi ở Hải Phòng, ông anh họ tôi có một cô bồ,nhờ tôi đi cùng vứt hộ lá thư vào nhà cô ta. Khi ra về, trên đường đi, tôi gặp ngay ba tôi. Về nhà tôi bị một trận đòn thật đau. Đó là lần đầu tiên và lần duy nhất tôi bị đòn vì Cụ rất thương tôi. Câu “Nam nữ thụ thụ bất thân” được Cụ dạy các con gái rất nghiêm túc. Còn Cụ Bà lại dạy con kiểu khác. Cụ luôn nói những câu ca dao tục ngữ bóng bảy để chê cảnh gái trai vụng trộm. Những từ “phải lòng nhau” hay “chứng chim, chuột” để kể chuyện tình trai gái, khiến tôi nghe thấy…ớn da gà. Cho nên, với các chàng trai tôi rất “Kính nhi, viễn chi”. Khi lên đại học Văn Khoa gặp ai có ý đến gần là tôi lại chạy rất xa, để mang một biệt hiệu rất ư là… lạnh lẽo “Coeur de diamond”.

Nếu với con trai tôi không kết thân được, thì với bạn gái tôi lại rất nhiệt tình. Năm đệ Tam, trường tôi có tổ chức Đại Nhạc Hội. Lớp tôi có đóng một màn kịch là “Cô gái bán gươm”. Nhân vật chính là Linh, một người con gái thật nhu mì, đa cảm và dịu dàng. Lang Toe làm lính, Phương làm tráng sĩ, Thanh làm chàng say. Giáng làm bà già. Tôi làm thợ vịn để được trốn học đi tập kịch.

Nàng Linh sau khi đậu Tú Tài, xin học bổng để đi du học bên Úc. Linh lấy chồng Úc lai Mã sinh được hai cô con gái. Sau đó chồng Linh trở về Mã Lai lập nghiệp. Ở Mã đàn ông theo đạo Hồi, thường làm vua trong nhà. Và dù không phải đeo mặt nạ ra ngoài đường, nhưng đàn bà vẫn bị lép vế, thiệt thòi. Có lẽ vì vậy, Linh đã ly dị đem hai con gái sang Mỹ. Linh đi học lại và gặp một giáo sư Mỹ thương nàng, muốn gắn bó cùng nàng. Nàng gửi tôi một thiệp hồng mời đến tham dự đám cưới của nàng. Vì đường xá xa xôi, tôi không đến chung vui cùng nàng được. Đến một năm sau lên thăm nàng thì được biết người chồng mới của nàng bị bạo bệnh qua đời, để lại cho nàng một cháu gái nữa. Bấy giờ, nàng phải bỏ học đi làm để nuôi ba đứa con thơ.
Thật đúng là:

Hồng nhan đa truân

Vào những năm đệ Nhất trường Trưng Vương đổi lên tận Sở Thú. Nhà tôi ở cách trường rất xa. Tôi, Thu và Hài phải đạp xe đi thật sớm. Để cho vui, chúng tôi rủ nhau đi cùng. Hài to lớn, trong khi tôi và Thu chưa “dậy thì” nên còn nhỏ bé lắm. Thế là, trên con đường Nguyễn Du vắng vẻ, ngập lá me rơi, tôi và Thu mỗi đứa nắm một tay “ghi đông” của Hài, buông lơi chân đạp, để một mình Hài kéo chúng tôi đi. Hài rất dễ tính, bộc trực, con một thầy lang, nhà khá giầu. Sau khi thi đỗ Tú Tài, Hài học về ngành dược và lấy chồng cùng nghề. Sau biến cố 75, cả gia đình Hài di cư sang Mỹ. Chỉ có gia đình người em gái tên Tâm bị kẹt lại vì trước đó đi chiến trận không về kịp. Sau này ở lại với Cộng Sản, tôi lại chơi thân với Tâm vì cùng một tâm trạng có chồng đi học tập cải tạo. Mỗi lần có thơ chồng tôi gửi về, hay những bài thơ tôi làm họa lại, Tâm đều đón xem rất thích thú. Qua đấy, tôi được biết gia đình Hài rất êm đẹp và Hài đã có một con trai.

Tôi thì cứ thẳng một đường mà đi. Tốt nghiệp xong Trung Học, tôi ghi tên học Văn Khoa và vừa đi dạy giờ ở Gia Long. Trong khi đó, sau khi gả chồng cho hai bà chị, Mẹ tôi muốn “tính sổ” cho tôi vì theo Bà giữ con gái lớn trong nhà như bom nổ chậm. Cho nên Bà đã chọn người và tính gả chồng cho tôi.
Nhưng có lẽ “vô duyên đối diện bất tương phùng” cho nên dẫu

Nhà chàng ở cạnh nhà tôi (Nguyễn Bính)

Cách nhau không phải là dậu mồng tơi mà là những giò hoa lan phong nhụy thơm ngát, những tiếng chim yêu hót rộn ràng, nhưng sao lòng tôi vẫn không cảm thấy rung động. Lúc đó, tâm hồn tôi đã được ươm đầy những vần thơ trữ tình của Hàn Mạc Tử, của Xuân Diệu, của Tản Đà, Nguyễn Bính:

….. Để nghe tơ liễu run trong gió
Và để xem trời giải nghĩa yêu
…..
Hôm nay trời nhẹ lên cao
Tôi buồn không hiểu tại sao tôi buồn
…..
Không gian như có dây tơ
Bước đi sẽ đứt, đụng hờ sẽ tan
Êm êm chiều ngẩn ngơ chiều
Lòng không sao cả, hiu hiu sẽ buồn
…..
Gió mưa là bệnh của trời
Tương tư là bệnh của tôi yêu nàng

Nên khi chàng của tôi tán tỉnh bằng những vần thơ tình ướt át và những bài thơ… vớ vẩn như:

Phòng em gió có lọt vào
Nón thơ đừng để bướm vườn lượn quanh
Trời thu nhuộm mắt em xanh
Vấn vương như thế sao đành hỡi em!
…..

Thế mà, tôi cũng… chịu liền. Phải chờ đến khi mẹ tôi gần mất tôi mới được cùng chàng nên duyên Tấn Tần. Rồi tôi cũng sanh con đẻ cái đề huề.

Bốn lần nẩy lộc, bốn chòm quỳnh dao
…..

Biến cố 75 xảy đến, gia đình chúng tôi lần lượt vượt biên qua Mỹ. Đến đất nước mới, những người bạn Trưng Vương lại tìm đến nhau, lập ra Hội Cựu Nữ Sinh Trưng Vương.

Tôi gặp lại những cố nhân. Và cảnh “Thương hải biến vi tang điền” rất là nhiều.

Tôi được biết Vân đã ly dị chồng đem hai con nhỏ sang Mỹ cùng với người chồng mới. Còn hai đứa lớn để lại Việt Nam cho nhà chồng nuôi. Trong hai đứa đó có một đứa con gái là học trò tôi. Em học rất giỏi thi vào Gia Long đậu thủ khoa và ra trường với phần thưởng rất cao. Sau đó, chị cũng bảo lãnh cho hai đứa con qua Mỹ. Ngày nay, cả bốn đứa con chị đều thành danh, rất là hiển đạt: 1 cao học, 2 bác sĩ, 1 nha sĩ.

Còn chị Hài chồng chết sớm để lại cho chị một đứa con trai. Chị đã chung sống với vị giáo sư thuở nảo từng là chồng của chị Vân. Có lẽ chàng vẫn là người hùng, người lý tưởng trong tâm hồn của các cựu nữ sinh T.V. thuở trước. Cuộc sống chung kéo dài đến gần mười năm thì Hài lại “giã từ” để đi theo một mối tình khác. Gặp lại Hài với người chồng sau, tôi thấy Hài rất vui vẻ, an phận và cởi mở như xưa. Có điều là tôi thấy Hài không còn to lớn như trước nữa. Có lẽ bây giờ tôi “bự con” hơn hồi nhỏ nhiều nên thuyết tương đối áp dụng vào đây thật đúng.

Nàng Linh sau khi gả chồng cho mấy đứa con gái, đi học lại lấy PH.D. ở Colorado. Thật là một con người phi thường, đến già mà vẫn còn học và học. Phần tôi thì “giã từ vũ khí” ngay lúc mới lấy chồng. Đậu xong bằng Tiến Sĩ, nàng đi làm. Thỉng thoảng có dịp ghé về quận Cam tôi lại gặp nàng. Vẫn nụ cười hiền hậu, nói chuyện duyên dáng, Linh và tôi ôn lại quá khứ để rồi thấy cuộc đời sao quá nhiều biến đổi và những nữ sinh ngày xưa không ai ngờ được nhiều chuyển biến trong cách sống, chẳng khác nào trên màn ảnh vậy. Duyên số làm sao nàng lại đổi về Texas làm việc để rồi lại gặp vị giáo sư nọ. Nàng vẫn nhìn chàng với vẻ phong nhã của một vị giáo sư ngày nào trên bục giảng, nên đã nhận lời cầu hôn của chàng.

Một vị giáo sư lấy ba cô học trò thật là hiếm có. Dĩ nhiên là không phải lấy một lúc đâu nhé! Nếu thế ở xứ này bị tội…tam hôn thì chết đấy.

Cứ từ từ như tầm ăn rỗi, vị giáo sư khả kính của tôi có những…ba vợ. Chẳng bù cho chồng tôi cùng với mấy người bạn khác đã than rằng: Người ta tốt số có 2, 3 vợ, mà mình độc nhất chỉ có một bà. Rồi chàng hứng chí làm một bài thơ với hai câu mở đầu:

Sáu mươi lăm tuổi gọi chi già
Đào còn nẩy lộc, mận đơm hoa

Tôi bèn tương ngay cho mấy câu thơ họa:

Đã sáu lăm đấy, hỡi ông già
Đào còn một mục, mận tàn hoa

Chuyện đời kể mãi chắc cũng chẳng hết. Thôi thì tạm dừng để còn có mục…mai tiếp.

Kết luận lại, tôi cho rằng ai cũng có số mệnh cả. Như Nguyễn Du đã viết trong truyện Kiều:

Bắt phong trần phải phong trần
Cho thanh cao mới được phần thanh cao

Vậy thì mình cứ “tri thiên mệnh” để “nhi thuận nhĩ” là sung sướng nhất, phải không các bạn.

Ngọc Loan

(TV 1955-60)

02/02
Back